Czy metodą CLIL nauczysz się słownictwa i gramatyki?

Wydawnictwa reklamują swoje podręczniki mówiąc, że są w nich również sekcje CLIL. Co to właściwie jest ten CLIL? Jeśli czytałeś mój wpis o tej metodzie wiesz już, że jest to najskuteczniejsza metoda nauki. Jeżeli wiesz natomiast, jak ta metoda wygląda, możesz dziwić się: jakim cudem można nauczyć się języka bez nauki gramatyki i słownictwa tradycyjnymi metodami? Przeczytaj mój wpis i dowiedz się w jaki sposób uczniowie odnoszą sukces w angielskim dzięki CLILowi.

CLIL to inaczej Content and Language Integrated Learning, czyli Zintegrowane nauczanie przedmiotowo-językowe. Oznacza to, że contentu, czyli przedmiotu, uczysz się w języku docelowym (np. w angielskim, francuskim czy hiszpańskim). Nikt nie daje Ci listy słówek, nie robi Ci kartkówek ze słownictwa matematycznego, tylko wykłada i robi testy z matematyki. Uczysz się matematyki a nie języka jako takiego, ale czy to oznacza, że tak naprawdę tego języka się nie uczysz? Spójrzmy.

Jak uczy się słownictwa metodą CLIL

W programie IBDP uczyłam się 6 przedmiotów po angielsku (psychologii, matematyki, biologii, filozofii, visual arts, i oczywiście angielskiego) i musiałam pisać z nich maturę. Nikt nie dawał nam listy słówek do wykucia. Nikt nie robił nam kartkówek z języka (nie licząc czasem angielskiego, wiadomo, jednak nie była to taka nauka angielskiego jak w szkole). Słówek potrzebnych do zrozumienia tematu uczyło się jakby ‚przy okazji’ uczenia się samego przedmiotu. Dzięki całkowitym zanurzeniu się w języku (zwanym też immersja językową), nie potrzeba było słowników czy tłumaczy. Część rozumiało się z kontekstu, ogromną część dzięki visual organisers: rysunki poglądowe, wykresy, prezentacje etc. Nie potrzeba wiedzieć jak po polsku jest np „myelin sheath” (swoją drogą do dzisiaj nie znam tłumaczenia, mimo, że pytanie o myelin sheath było na maturze z biologii), natomiast trzeba było znać jego budowę i funkcję w komórce nerwowej. Jak sam widzisz, w metodzie CLIL uczniowie potrzebują opanowania bardzo różnego języka, często bardziej precyzyjnego, specyficznego i w znaaacznie szerszym zakresie niż uczniowie general English. 

Znalezione obrazy dla zapytania myelin sheath

Gdyby ktoś był ciekawy co to takiego to myelin sheath [żródło: https://img.tfd.com/MosbyMD/thumb/myelin-sheath.jpg] 

 

Jeśli czytasz mnie od dawna, to wiesz, że sama byłam uczona tą metodą w programie IBDP oraz że później wybrałam ją jako moją specjalizację na filologii angielskiej. Jeśli tego nie wiedziałeś, to zachęcam Cię do przeczytania wpisów: CLIL. Wyznanie byłej uczennicy. oraz Co to jest CLIL, czyli co powinieneś wiedzieć o najskuteczniejszej metodzie nauki języka

Metoda CLIL opiera się przede wszystkim na opanowaniu przedmiotu. Tak więc, jeśli chcesz używać tej metody na lekcjach, to znaczy, że musisz zacząć nauczać jakiegoś zagadnienia po angielsku a nie samego angielskiego. Żeby podać Ci przykład, w grupie młodzieży/dorosłych B1-B2 mogą to być chociażby zagadnienia z psychologii czy filozofii. Wchodzisz na stronę The British Psychological Society, które publikuje The Psychologist, wybierasz dowolny artykuł, dajmy na to Introverts may miss leadership chances because they overestimate how stressful it will be  wyłapujesz słowa klucze, typowe właśnie dla tego działu słownictwa: introvert, stress, emergent leadership, extraverts, strategies, behaviour i upewniasz się, że uczniowie znają ich definicję. Spójrz na grafikę poniżej (też może pomóc Ci w lekcji): czy Twoi uczniowie wiedzą co to dopamina i jak wpływa na organizm? 

Źródło: https://i2.wp.com/introvertdear.com/wp-content/uploads/2015/03/Introvert_9sensitivitytodopamine_zps33d33aa2.jpg?ssl=1

Spójrzmy np na stress – „the physical and psychological result of internal or external pressure” – i potraktować to jako punkt wyjścia: jakie są fizyczne/psychiczne objawy stresu? Co to znaczy internal/external pressure? Jaka jest różnica pomiędzy ekstrawertykiem a introwertykiem? Może Twoi uczniowie zrobią quiz: Test: Are you an introvert or an extrovert? Innymi słowy nie tylko omawiamy artykuł, ale po prostu uczymy się definicji, zjawisk psychologicznych używając angielskiego. Jeśli do tego pokażesz uczniom tę grafikę poniżej, to przy okazji nauczycie się części ciała oraz konkretnych dolegliwości.

źródło: http://drwilsons.com/wp-content/uploads/how-stress-affects-the-body-1.png

Mam nadzieję, że widzisz różnicę takiej lekcji od zwykłego omawiania artykułu. To nie jest oczywiście wszystko. Musimy jeszcze oprzeć tę lekcję o aspekt kulturowy  (np. czy wszyscy ludzie na świecie, czy wszystkie kultury uważają stres za coś złego?) oraz upewnić się, że wspinamy się po szczeblach Taksonomii Blooma. O tym napiszę jednak w innym artykule 🙂

Jak uczy się gramatyki metodą CLIL

Chciałabym powiedzieć, że gramatyka w metodzie CLIL nie istnieje, jednak nie jest to prawda. Ona istnieje wszędzie dlatego być może nie będzie przez ucznia zauważona i nie będzie narzekał 🙂 Przy częstych zajęciach metodą CLIL, np właśnie takiej Psychologii po angielsku, kilka razy w tygodniu, masz możliwość zanurzenia się w języku (już wiesz skąd taka grafika do posta 😉 ). Jest to tzw immersja językowa – bardzo modne słowo 🙂 Zanurzenie się w języku oznacza, że jesteś nim ‚bombardowany’ z każdej strony: sto razy słyszysz jakieś słowo, konstrukcję czy wyrażenie i w końcu je internalizujesz: przyjmujesz jako swoje a więc zaczynasz go używać.

Tak jak zauważyłeś wyżej, uczysz się przedmiotu, tak więc podczas nauki pojawiają się różne konstrukcje gramatyczne, w różnych kontekstach i przykładach. I tak na przykład w artykule powyżej ( Introverts may miss leadership chances because they overestimate how stressful it will be  ) pojawia się pierwszy okres warunkowy, czasowniki modalne, różne linking words, czasy etc. Nawet jeśli uczniowie nie znają jakiej konstrukcji, aby nauczyć się przedmiotu będą musieli nauczyć się jej na pamięć. Zapamiętają przykładowe jej użycie i dzięki temu, jeśli okazja do jej użycia będzie się powtarzać, to zostanie ona zapamiętana na zawsze 🙂 Więcej o nauce na pamięć przeczytasz tu: By heart czyli na pamięć – czy tak trzeba się uczyć w XXI wieku? 

Podczas testu z angielskiego wiedza przedmiotowa zostanie w całości wykorzystana a umiejętności językowe, znajomość słówek i gramatyki będą tylko służyły temu aby wiedzę przelać na papier. Przykładowe pytania na teście z psychologii po angielsku brzmiałyby: wyjaśnij w jaki sposób stres wpływa na organizm, jakie są różnice pomiędzy ekstrawertykiem i introwertykiem, co to jest dopamina i jak działa na mózg etc. Jednym słowem: żadnych pytań o słówka czy zadań z gramatyki.

Jestem zwolenniczką CLIL, uwielbiam ją całym sercem, ponieważ nie tylko jest skuteczna, ale także oszczędza Twój czas: uczysz się dwóch rzeczy na raz, zarówno języka jak i przedmiotu (a może znacznie więcej?). Uważam też, że metoda CLIL jest wspaniała i efektywna w nauczaniu Business English. Więcej o tym dlaczego napiszę już niebawem 🙂

Jedna uwaga do wpisu “Czy metodą CLIL nauczysz się słownictwa i gramatyki?

  1. Od września zaczęłąm częściowo (2h/tyg) nauczać metodą CLIL. To nie był mój wybór, tak po prostu jest w szkole, w której uczę. To świetne doświadczenie, ale i dużo pracy dla nauczyciela. Można spotkać wiele problemów:
    1. Nie jesteśmy ekspertami w niektórych dziedzinach, możemy coś źle wytłumaczyć, nie wiedzieć, jak odpowiedzieć na pytanie ucznia, długo się przygotowywać itp.
    2. Długi czas nieraz schodzi na znalezienie odpowiednich materiałów. Odkąd mam zajęcia CLIL poświęcam około dwa razy więcej czasu na przygotowanie do zajęć.
    3. Niektórzy uczniowie są za słabi językowo na takie zajęcia i po prostu niewiele z nich wynoszą. Znów to rola nauczyciela, aby dopasował zajęcia do poziomu, ale gdy ma się grupę w 80% mocną, a reszta osób niezbyt rozumie, trzeba dostosowywać materiały itp

    Ale i tak cieszę się, że miałam szansę spróbować. Wyszło nam parę fajnych dyskusji i projektów.